TRƯỜNG HỢP NÀO KHÔNG PHẢI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC HÀNH NGHỀ KHÁM BỆNH, CHỮA BỆNH
Theo quy định mới của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh, kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề là một trong những điều kiện quan trọng để cá nhân được cấp giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh tại Việt Nam. Đây được xem là bước thay đổi lớn trong cơ chế quản lý hành nghề y nhằm bảo đảm người hành nghề có đủ trình độ chuyên môn, kỹ năng thực hành và năng lực xử lý tình huống thực tế trước khi trực tiếp khám chữa bệnh cho người dân.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều bắt buộc phải tham gia kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh. Để bảo đảm tính ổn định trong hoạt động chuyên môn và quyền lợi của người đã hành nghề hợp pháp trước đó, pháp luật hiện hành có
1. Kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh là gì?
Hiện nay, Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 không quy định cụ thể khái niệm “kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh”. Tuy nhiên, căn cứ vào các quy định có liên quan, có thể hiểu rằng kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh là hoạt động nhằm đánh giá trình độ chuyên môn, kỹ năng thực hành nghề nghiệp và khả năng đáp ứng yêu cầu chuyên môn của người hành nghề trước khi được cấp giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh theo quy định pháp luật.
Đây là một trong những điểm mới quan trọng của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh hiện nay, nhằm bảo đảm người hành nghề có đủ năng lực chuyên môn, kỹ năng thực tiễn và khả năng xử lý tình huống trong quá trình khám chữa bệnh, từ đó góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và bảo đảm an toàn cho người bệnh.
Bên cạnh đó, căn cứ Điều 9 Nghị định 96/2023/NĐ-CP sẽ được xây dựng dựa trên: Chuẩn năng lực nghề nghiệp tương ứng với từng chức danh chuyên môn; Bộ công cụ đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh. Ngoài ra, Hội đồng Y khoa Quốc gia còn có trách nhiệm: Xây dựng Quy chế kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh; Xây dựng tiêu chí đối với cơ sở được lựa chọn làm địa điểm tổ chức kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề; Trình Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt theo quy định pháp luật.
2. Đối tượng phải tham gia đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh chữa bệnh?
Căn cứ khoản 1 Điều 24 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, việc kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh trước khi đề nghị cấp giấy phép hành nghề được áp dụng đối với các chức danh chuyên môn sau đây:
– Bác sỹ
– Y sỹ
– Điều dưỡng
– Hộ sinh
– Kỹ thuật y
– Dinh dưỡng lâm sàng
– Cấp cứu viên ngoại viện và tâm lý lâm sàng.
Đây là những chức danh trực tiếp tham gia hoạt động khám bệnh, chữa bệnh hoặc hỗ trợ chuyên môn liên quan trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng của người bệnh. Do đó, pháp luật yêu cầu phải thực hiện cơ chế kiểm tra đánh giá năng lực nhằm bảo đảm người hành nghề có đủ trình độ chuyên môn, kỹ năng thực hành và năng lực nghề nghiệp trước khi được cấp giấy phép hành nghề.
Người hành nghề theo các chức danh nêu trên được tham dự kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh nếu đáp ứng đủ điều kiện về văn bằng chuyên môn theo quy định và đã hoàn thành việc thực hành khám bệnh, chữa bệnh theo quy định tại Điều 23 của Luật Khám bệnh chữa bệnh.
3. Trường hợp nào không phải kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh?
Hiện nay, theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, việc kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh là điều kiện bắt buộc trước khi cấp giấy phép hành nghề đối với nhiều chức danh chuyên môn trong lĩnh vực y tế. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành vẫn quy định một số trường hợp được miễn tham gia kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề
3.1. Trường hợp 1: Người thuộc đối tượng được miễn theo quy định pháp luật
Căn cứ khoản 4 Điều 29 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 quy định:
“Người có giấy phép hành nghề do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền của nước ngoài cấp được thừa nhận tại Việt Nam không phải thực hành khám bệnh, chữa bệnh theo quy định tại Điều 23 của Luật này và không phải tham dự kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh theo quy định tại Điều 24 của Luật này.”
Như vậy, trường hợp người hành nghề đã được cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp giấy phép hành nghề và giấy phép này được Việt Nam công nhận thì sẽ được miễn Kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề theo quy định. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải mọi giấy phép hành nghề nước ngoài đều mặc nhiên được công nhận tại Việt Nam. Việc công nhận còn phụ thuộc vào: Điều ước quốc tế; Quy định của pháp luật Việt Nam và được được Bộ Y tế đánh giá để thừa nhận theo quy định theo quy định.
3.2. Trường hợp 2: Người đang thuộc lộ trình được miễn theo quy định chuyển tiếp của Luật Khám bệnh, chữa bệnh
Bên cạnh trường hợp được miễn trực tiếp theo luật, hiện nay pháp luật còn quy định lộ trình áp dụng việc kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề đối với từng nhóm chức danh chuyên môn nhằm bảo đảm việc triển khai được thực hiện từng bước, phù hợp với điều kiện thực tế của hệ thống y tế và cơ sở đào tạo.
Căn cứ khoản 3 Điều 120 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 quy định:
“Điều 120. Hiệu lực thi hành
…..
Hội đồng Y khoa Quốc gia thực hiện nhiệm vụ kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh theo quy định sau đây:
a) Từ ngày 01 tháng 01 năm 2027 đối với chức danh bác sỹ;
b) Từ ngày 01 tháng 01 năm 2028 đối với các chức danh y sỹ, điều dưỡng, hộ sinh;
c) Từ ngày 01 tháng 01 năm 2029 đối với các chức danh kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu viên ngoại viện và tâm lý lâm sàng.”
Đồng thời, Điều 121 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 về điều khoản chuyển tiếp tiếp tục quy định:
“Điều 121. Điều khoản chuyển tiếp
…
Người đề nghị cấp giấy phép hành nghề theo chức danh bác sỹ từ ngày 01 tháng 01 năm 2024 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2026 không phải kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề theo quy định của Luật này.
Người đề nghị cấp giấy phép hành nghề theo chức danh y sỹ, điều dưỡng, hộ sinh từ ngày 01 tháng 01 năm 2024 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2027 không phải kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề theo quy định của Luật này.
Người đề nghị cấp giấy phép hành nghề theo chức danh kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu viên ngoại viện và tâm lý lâm sàng từ ngày 01 tháng 01 năm 2024 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2028 không phải kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề theo quy định của Luật này.”
Như vậy, mặc dù Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 đã quy định cơ chế kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề trước khi cấp giấy phép hành nghề, nhưng việc áp dụng chưa được thực hiện ngay đối với toàn bộ các chức danh chuyên môn. Thay vào đó, pháp luật thiết kế theo lộ trình từng giai đoạn. Theo đó, trong thời gian chuyển tiếp, người đề nghị cấp giấy phép hành nghề vẫn có thể được cấp giấy phép mà chưa bắt buộc phải tham gia kỳ kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề.
a) Đối với Bác sỹ:
Nếu xin cấp giấy phép hành nghề trước ngày 01/01/2027 thì chưa bắt buộc kiểm tra năng lực. Nếu xin cấp giấy phép hành nghề từ ngày 01/01/2027 trở đi thì bắt buộc phải tham gia kiểm tra đánh giá năng lực và được Hội đồng Y khoa Quốc gia xác nhận đủ năng lực hành nghề trước khi được cấp phép.
b) Đối với chức danh y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh
Nếu xin cấp giấy phép hành nghề trước ngày 01/01/2028 thì chưa bắt buộc kiểm tra năng lực. Nếu xin cấp giấy phép hành nghề từ ngày 01/01/2028 trở đi thì bắt buộc phải tham gia kỳ kiểm tra đánh giá năng lực trước khi được cấp phép.
c) Đối với kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu viên ngoại viện và tâm lý lâm sàng
Nếu xin cấp giấy phép hành nghề trước ngày 01/01/2029 thì chưa bắt buộc kiểm tra năng lực. Nếu xin cấp giấy phép hành nghề từ ngày 01/01/2029 trở đi thì phải tham gia kỳ kiểm tra đánh giá năng lực theo quy định pháp luật.
d) Đối với Y sĩ trình độ trung cấp
Nếu xin cấp mới giấy phép hành nghề từ ngày 01/01/2024 đến 31/12/2026, y sĩ trình độ trung cấp vẫn có thể được cấp phép mà không cần tham gia kỳ thi đánh giá năng lực. Tuy nhiên, từ ngày 01/01/2027 trở đi, y sĩ trình độ trung cấp sẽ không còn đủ điều kiện để được cấp giấy phép hành nghề. Điều này có nghĩa là người có trình độ trung cấp cần phải có kế hoạch nâng cao trình độ nếu muốn tiếp tục hành nghề hợp pháp trong tương lai.
4. Kết luận
Việc kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh là một trong những điểm mới quan trọng của Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 nhằm chuẩn hóa chất lượng đội ngũ người hành nghề y, nâng cao an toàn cho người bệnh và từng bước tiệm cận với tiêu chuẩn quản lý hành nghề y khoa của quốc tế. Tuy nhiên, để bảo đảm tính ổn định của hệ thống y tế và quyền lợi của người hành nghề trong giai đoạn chuyển tiếp, pháp luật hiện hành vẫn quy định nhiều trường hợp chưa phải hoặc không phải tham gia kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề.
Theo đó, người có giấy phép hành nghề nước ngoài được Việt Nam công nhận sẽ thuộc trường hợp được miễn kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề theo quy định của pháp luật. Đồng thời, đối với các chức danh như bác sĩ, y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu viên ngoại viện và tâm lý lâm sàng, pháp luật cũng quy định lộ trình áp dụng cụ thể theo từng giai đoạn trước khi chính thức bắt buộc kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề.
KHUYẾN NGHỊ CỦA LUẬT 3S:
[1] Đây là Bài viết khái quát chung về vấn đề pháp lý mà quý Khách hàng, độc giả của Luật 3S đang quan tâm, không phải ý kiến pháp lý nhằm giải quyết trực tiếp các vấn đề pháp lý của từng Khách hàng. Do đó, bài viết này không xác lập quan hệ Khách hàng – Luật sư, và không hình thành các nghĩa vụ pháp lý của chúng tôi với quý Khách hàng.
[2] Nội dung bài viết được xây dựng dựa trên cơ sở pháp lý là các quy định pháp luật có hiệu lực ngay tại thời điểm công bố thông tin, đồng thời bài viết có thể sử dụng những kiến thức hoặc ý kiến của các chuyên gia được trích dẫn từ nguồn đáng tin cậy (nếu có). Tuy nhiên, lưu ý về hiệu lực văn bản pháp luật được trích dẫn trong bài viết có thể đã thay đổi hoặc hết hiệu lực tại thời điểm hiện tại mà mọi người đọc được bài viết này. Do đó, cần kiểm tra tính hiệu lực của văn bản pháp luật trước khi áp dụng để giải quyết các vấn đề pháp lý của mình hoặc liên hệ Luật 3S để được tư vấn giải đáp.
[3] Để được Luật sư, chuyên gia tại Luật 3S hỗ trợ tư vấn chi tiết, chuyên sâu, giải quyết cho từng trường hợp vướng mắc pháp lý cụ thể, quý Khách hàng vui lòng liên hệ Luật 3S theo thông tin sau: Hotline: 0363.38.34.38 (Zalo/Viber/Call/SMS) hoặc Email: info.luat3s@gmail.com
[4] Dịch vụ pháp lý tại Luật 3S:
Tư vấn Luật | Dịch vụ pháp lý | Luật sư Riêng | Luật sư Gia đình | Luật sư Doanh nghiệp | Tranh tụng | Thành lập Công ty | Giấy phép kinh doanh | Kế toán Thuế – Kiểm toán | Bảo hiểm | Hợp đồng | Phòng pháp chế, nhân sự thuê ngoài | Đầu tư | Tài chính | Dịch vụ pháp lý khác …
