DUY TRÌ CÔNG TY PHẢI TỐN NHỮNG CHI PHÍ PHÁP LÝ NÀO?
Nhiều cá nhân khi thành lập công ty thường chỉ quan tâm đến chi phí đăng ký doanh nghiệp ban đầu mà chưa tính toán đầy đủ các khoản chi phí phát sinh trong quá trình duy trì hoạt động. Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, công ty phải thực hiện nhiều nghĩa vụ liên quan đến kế toán, thuế, hóa đơn, lao động, bảo hiểm xã hội, báo cáo và quản trị nội bộ. Ngay cả khi chưa phát sinh doanh thu hoặc tạm thời không hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp vẫn cần xác định tình trạng pháp lý và thực hiện các nghĩa vụ tương ứng. Vậy duy trì công ty phải tốn những khoản chi phí nào?
1. Chi phí kế toán và thực hiện nghĩa vụ thuế
1.1. Chi phí tổ chức công tác kế toán
Theo Điều 49 Luật Kế toán năm 2015, đơn vị kế toán phải tổ chức bộ máy kế toán, bố trí người làm kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán. Đồng thời, Điều 50 Luật này quy định trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật trong việc tổ chức bộ máy kế toán, bố trí người làm kế toán hoặc quyết định thuê doanh nghiệp, hộ kinh doanh cung cấp dịch vụ kế toán theo quy định.
Như vậy, tổ chức công tác kế toán là nghĩa vụ pháp lý của doanh nghiệp, không phụ thuộc vào việc doanh nghiệp có phát sinh doanh thu hay chưa. Tuy nhiên, pháp luật không bắt buộc mọi doanh nghiệp phải tuyển dụng một kế toán làm việc toàn thời gian hoặc phải thuê một công ty dịch vụ kế toán bên ngoài.
Tùy theo quy mô và tình hình hoạt động, doanh nghiệp có thể lựa chọn một trong các phương án sau:
– Tự tổ chức bộ phận kế toán: Doanh nghiệp tuyển dụng nhân sự kế toán làm việc nội bộ. Khi đó, khoản chi phí thực tế phát sinh là tiền lương, các khoản phụ cấp và nghĩa vụ bảo hiểm đối với người lao động nếu thuộc diện tham gia.
– Thuê kế toán bán thời gian hoặc kế toán trưởng: Doanh nghiệp ký hợp đồng thuê cá nhân đủ điều kiện thực hiện công việc kế toán hoặc đảm nhiệm vị trí kế toán trưởng, phụ trách kế toán theo quy định. Chi phí phát sinh căn cứ vào hợp đồng và phạm vi công việc.
– Thuê dịch vụ kế toán bên ngoài: Doanh nghiệp ký hợp đồng với đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán đủ điều kiện. Phí dịch vụ được xác định theo số lượng chứng từ, hóa đơn, số lượng lao động, tình hình kinh doanh và các công việc được thỏa thuận.
Cần lưu ý, việc thuê dịch vụ kế toán không làm chuyển giao toàn bộ trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp cho đơn vị cung cấp dịch vụ. Người đại diện theo pháp luật vẫn phải chịu trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo công tác kế toán và thực hiện các nghĩa vụ của doanh nghiệp theo quy định.
1.2. Chi phí kê khai, quyết toán và nộp thuế
Doanh nghiệp phải thực hiện nghĩa vụ đăng ký thuế, kê khai, nộp thuế, quyết toán thuế và các nghĩa vụ khác theo Luật Quản lý thuế cùng pháp luật về từng sắc thuế. Các khoản thường gặp gồm thuế GTGT, thuế TNDN, thuế TNCN phải khấu trừ, kê khai và nộp thay nếu có.
Thuế GTGT được xác định theo phương pháp khấu trừ hoặc phương pháp trực tiếp tùy đối tượng, điều kiện áp dụng. Với phương pháp khấu trừ, số thuế phải nộp về nguyên tắc được xác định từ thuế GTGT đầu ra trừ thuế GTGT đầu vào được khấu trừ đủ điều kiện.
Đối với thuế TNDN, Điều 10 Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 quy định thuế suất phổ thông 20%, đồng thời quy định mức 15% và 17% đối với doanh nghiệp đáp ứng điều kiện về doanh thu và các điều kiện áp dụng khác. Doanh nghiệp cần xác định đúng điều kiện, không mặc nhiên áp dụng mức thuế thấp chỉ căn cứ vào doanh thu.
Đối với thuế TNCN, khi trả thu nhập thuộc diện khấu trừ, doanh nghiệp có trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thay theo quy định. Đây là nghĩa vụ của doanh nghiệp với tư cách tổ chức trả thu nhập, không có nghĩa doanh nghiệp phải chịu thay toàn bộ số thuế của người lao động trong mọi trường hợp.
Do đó, cần phân biệt chi phí thuê dịch vụ kế toán với số thuế phải nộp Nhà nước. Phí dịch vụ có thể phát sinh định kỳ; còn tiền thuế phụ thuộc hoạt động, doanh thu, thu nhập và nghĩa vụ thực tế.
2. Chi phí chữ ký số và hóa đơn điện tử
2.1. Chi phí sử dụng chữ ký số
Chữ ký số được sử dụng để xác thực chủ thể ký và thực hiện giao dịch điện tử. Doanh nghiệp thường dùng chữ ký số để ký hồ sơ khai thuế, hồ sơ bảo hiểm xã hội, hóa đơn điện tử khi thuộc trường hợp phải ký và các giao dịch hành chính điện tử khác.
Chi phí chữ ký số là phí dịch vụ trả cho tổ chức cung cấp theo thời hạn sử dụng, nhà cung cấp và hình thức sử dụng. Đây không phải lệ phí duy trì doanh nghiệp nộp trực tiếp cho Nhà nước.
2.2. Chi phí phần mềm hóa đơn điện tử
Theo pháp luật về quản lý thuế và hóa đơn điện tử, người bán có trách nhiệm lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, trừ trường hợp pháp luật quy định không phải lập. Doanh nghiệp có thể phát sinh phí mua gói hóa đơn, phần mềm phát hành và quản lý hóa đơn, tích hợp với phần mềm kế toán hoặc lưu trữ dữ liệu.
Pháp luật yêu cầu doanh nghiệp đáp ứng điều kiện về hóa đơn điện tử nhưng không bắt buộc phải sử dụng một thương hiệu phần mềm cụ thể. Chi phí phụ thuộc số lượng hóa đơn, thời hạn và nhà cung cấp.
3. Chi phí thuê trụ sở, văn phòng, nhà xưởng và địa điểm kinh doanh
Đây là khoản chi phí quan trọng nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng phát sinh. Doanh nghiệp chỉ phải trả tiền thuê khi thực tế thuê nhà, văn phòng, mặt bằng, nhà xưởng hoặc tài sản khác để phục vụ hoạt động kinh doanh.
Theo Luật Doanh nghiệp năm 2020, doanh nghiệp phải có trụ sở chính tại Việt Nam và trụ sở chính được xác định theo địa giới đơn vị hành chính, có địa chỉ liên lạc theo quy định.
Pháp luật không bắt buộc doanh nghiệp phải thuê văn phòng thương mại hoặc phải thuê một địa điểm riêng biệt trong mọi trường hợp. Doanh nghiệp có thể sử dụng địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp của mình làm trụ sở nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.
Vì vậy, chi phí thuê trụ sở chỉ phát sinh khi doanh nghiệp thuê địa điểm của cá nhân, tổ chức khác. Tùy theo thỏa thuận, doanh nghiệp có thể phải thanh toán:
– Tiền thuê nhà, văn phòng hoặc mặt bằng theo tháng, quý hoặc năm;
– Tiền đặt cọc theo hợp đồng thuê;
– Phí quản lý tòa nhà, phí sử dụng khu vực chung nếu có;
– Tiền điện, nước, internet, vệ sinh, gửi xe và các chi phí dịch vụ khác theo thỏa thuận;
– Chi phí sửa chữa, cải tạo, lắp đặt nội thất hoặc trang thiết bị nếu doanh nghiệp thực hiện.
4. Chi phí liên quan đến lao động và bảo hiểm xã hội
4.1. Chi phí đóng bảo hiểm bắt buộc
Khi tuyển dụng và sử dụng người lao động, doanh nghiệp phải thực hiện các nghĩa vụ theo Bộ luật Lao động năm 2019, bao gồm giao kết hợp đồng lao động trong trường hợp luật định, trả lương đầy đủ, đúng hạn, bảo đảm điều kiện làm việc và thực hiện các chế độ có liên quan.
Khoản chi phí này có thể bao gồm:
– Tiền lương theo hợp đồng lao động;
– Tiền thưởng nếu doanh nghiệp có quy chế hoặc thỏa thuận về thưởng;
– Tiền làm thêm giờ, làm việc ban đêm nếu phát sinh;
– Phụ cấp và các khoản bổ sung khác theo thỏa thuận, quy chế và quy định pháp luật;
– Chi phí tuyển dụng, đào tạo, trang bị bảo hộ lao động nếu thuộc trường hợp cần thực hiện.
Đây là các khoản chi phát sinh theo số lượng lao động, mức lương, thời gian làm việc và chính sách của doanh nghiệp. Doanh nghiệp không có người lao động thì không phát sinh tiền lương phải trả cho người lao động.
4.2. Chi phí kinh phí công đoàn
Theo Điều 29 Luật Công đoàn năm 2024, kinh phí công đoàn do người sử dụng lao động đóng bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc cho người lao động.
Tuy nhiên, cần lưu ý các trường hợp được miễn, giảm hoặc tạm dừng đóng kinh phí công đoàn theo Điều 30 Luật Công đoàn năm 2024. Doanh nghiệp gặp khó khăn về kinh tế hoặc bất khả kháng có thể được xem xét giảm mức đóng; trường hợp phải tạm dừng sản xuất, kinh doanh dẫn đến không có khả năng đóng có thể được xem xét tạm dừng trong thời hạn luật định.
5. Chi phí thực hiện thủ tục pháp lý và thay đổi đăng ký doanh nghiệp
Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp có thể phải thực hiện thủ tục thay đổi địa chỉ trụ sở, người đại diện theo pháp luật, vốn điều lệ, thành viên, cổ đông, ngành nghề; thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh; hoặc thông báo tạm ngừng, tiếp tục kinh doanh, giải thể.
Theo Luật Doanh nghiệp năm 2020 và Nghị định 168/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp phải đăng ký hoặc thông báo thay đổi khi phát sinh trường hợp thuộc diện phải thực hiện. Chi phí có thể gồm lệ phí nhà nước nếu có và phí dịch vụ nếu thuê đơn vị bên ngoài. Đây không phải khoản phí cố định hằng năm mà phát sinh theo từng sự kiện.
6. Chi phí duy trì giấy phép và điều kiện kinh doanh
Theo Điều 7 Luật Đầu tư năm 2020 và pháp luật chuyên ngành, ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đòi hỏi doanh nghiệp đáp ứng điều kiện tương ứng. Ví dụ, hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, giáo dục, du lịch lữ hành hoặc kinh doanh thực phẩm có thể cần giấy phép, chứng nhận, nhân sự chuyên môn và điều kiện cơ sở vật chất.
Vì vậy, doanh nghiệp có thể phát sinh chi phí xin cấp phép, đáp ứng điều kiện cơ sở vật chất, tuyển dụng nhân sự có chứng chỉ, kiểm định hoặc chứng nhận theo pháp luật chuyên ngành. Đây là nhóm chi phí phụ thuộc lĩnh vực kinh doanh.
7. Công ty không hoạt động kinh doanh có phải tốn chi phí duy trì không?
7.1. Chưa phát sinh doanh thu nhưng chưa đăng ký tạm ngừng
Nếu doanh nghiệp chưa phát sinh doanh thu nhưng vẫn đang hoạt động và chưa thực hiện thủ tục tạm ngừng, doanh nghiệp vẫn phải xác định nghĩa vụ kê khai đối với từng sắc thuế, tổ chức kế toán, lưu trữ chứng từ và lập báo cáo tài chính theo quy định. Nếu vẫn sử dụng lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm bắt buộc thì vẫn phải thực hiện nghĩa vụ tương ứng.
Ví dụ: Công ty chưa có doanh thu nhưng vẫn phát sinh phí ngân hàng, thuê văn phòng, chữ ký số hoặc các khoản chi khác. Những nghiệp vụ này vẫn cần được ghi nhận và hạch toán theo chế độ kế toán.
7.2. Đã thực hiện thủ tục tạm ngừng kinh doanh
“Doanh nghiệp phải thông báo bằng văn bản cho Cơ quan đăng ký kinh doanh chậm nhất là 03 ngày làm việc trước ngày tạm ngừng kinh doanh hoặc tiếp tục kinh doanh trước thời hạn đã thông báo. (Khoản 1 Điều 206 Luật Doanh nghiệp 2020)”
Doanh nghiệp cần thực hiện thủ tục thông báo tạm ngừng đúng thời hạn và tuân thủ giới hạn thời gian tạm ngừng theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Trong thời gian tạm ngừng, doanh nghiệp phải thanh toán các khoản nợ, hoàn thành hợp đồng đã ký, xử lý nghĩa vụ với người lao động và thanh toán các khoản thuế, bảo hiểm còn nợ, trừ trường hợp có thỏa thuận hoặc quy định khác.
Nghĩa vụ nộp hồ sơ khai thuế trong thời gian tạm ngừng phải xác định theo Luật Quản lý thuế và văn bản hướng dẫn. Trường hợp tạm ngừng trọn kỳ tính thuế và đáp ứng điều kiện luật định có thể không phải nộp hồ sơ khai thuế trong thời gian đó, trừ trường hợp có nghĩa vụ đặc thù.
8. Kết luận
Duy trì công ty không chỉ đơn thuần là chi trả tiền thuê kế toán hay chi phí kê khai thuế mà còn liên quan đến các nghĩa vụ về hóa đơn, báo cáo tài chính, lao động, bảo hiểm xã hội, kinh phí công đoàn và điều kiện kinh doanh chuyên ngành. Doanh nghiệp cần phân biệt nghĩa vụ pháp lý bắt buộc với chi phí dịch vụ thuê ngoài. Chẳng hạn, doanh nghiệp phải tổ chức công tác kế toán nhưng không nhất thiết phải thuê kế toán toàn thời gian; phải sử dụng hóa đơn điện tử khi thuộc đối tượng áp dụng nhưng không bắt buộc mua phần mềm của một nhà cung cấp cụ thể.
KHUYẾN NGHỊ CỦA LUẬT 3S:
[1] Đây là Bài viết khái quát chung về vấn đề pháp lý mà quý Khách hàng, độc giả của Luật 3S đang quan tâm, không phải ý kiến pháp lý nhằm giải quyết trực tiếp các vấn đề pháp lý của từng Khách hàng. Do đó, bài viết này không xác lập quan hệ Khách hàng – Luật sư, và không hình thành các nghĩa vụ pháp lý của chúng tôi với quý Khách hàng.
[2] Nội dung bài viết được xây dựng dựa trên cơ sở pháp lý là các quy định pháp luật có hiệu lực ngay tại thời điểm công bố thông tin, đồng thời bài viết có thể sử dụng những kiến thức hoặc ý kiến của các chuyên gia được trích dẫn từ nguồn đáng tin cậy (nếu có). Tuy nhiên, lưu ý về hiệu lực văn bản pháp luật được trích dẫn trong bài viết có thể đã thay đổi hoặc hết hiệu lực tại thời điểm hiện tại mà mọi người đọc được bài viết này. Do đó, cần kiểm tra tính hiệu lực của văn bản pháp luật trước khi áp dụng để giải quyết các vấn đề pháp lý của mình hoặc liên hệ Luật 3S để được tư vấn giải đáp.
[3] Để được Luật sư, chuyên gia tại Luật 3S hỗ trợ tư vấn chi tiết, chuyên sâu, giải quyết cho từng trường hợp vướng mắc pháp lý cụ thể, quý Khách hàng vui lòng liên hệ Luật 3S theo thông tin sau: Hotline: 0363.38.34.38 (Zalo/Viber/Call/SMS) hoặc Email: info.luat3s@gmail.com
[4] Dịch vụ pháp lý tại Luật 3S:
Tư vấn Luật | Dịch vụ pháp lý | Luật sư Riêng | Luật sư Gia đình | Luật sư Doanh nghiệp | Tranh tụng | Thành lập Công ty | Giấy phép kinh doanh | Kế toán Thuế – Kiểm toán | Bảo hiểm | Hợp đồng | Phòng pháp chế, nhân sự thuê ngoài | Đầu tư | Tài chính | Dịch vụ pháp lý khác …