PHÒNG KHÁM THUÊ BÁC SĨ NƯỚC NGOÀI: ĐIỀU KIỆN HÀNH NGHỀ VÀ GIẤY TỜ LIÊN QUAN
Nhu cầu sử dụng bác sĩ nước ngoài tại các phòng khám nha khoa, thẩm mỹ, đa khoa, y học cổ truyền và các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có yếu tố nước ngoài ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, đối với bác sĩ nước ngoài, việc có bằng cấp y khoa hoặc giấy phép hành nghề do nước ngoài cấp không đồng nghĩa với việc được trực tiếp khám bệnh, chữa bệnh tại Việt Nam.mTheo pháp luật hiện hành, phòng khám cần đồng thời kiểm tra điều kiện về hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, đăng ký hành nghề tại cơ sở, yêu cầu về ngôn ngữ và điều kiện làm việc của người lao động nước ngoài.
1. Bác sĩ nước ngoài muốn khám bệnh, chữa bệnh tại Việt Nam phải đáp ứng điều kiện gì?
Theo Điều 19 Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15 quy định:
“Điều 19. Điều kiện để cá nhân được phép khám bệnh, chữa bệnh
1. Cá nhân được phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh tại Việt Nam khi đáp ứng đủ các điều kiện sau đây:
a) Có giấy phép hành nghề đang còn hiệu lực;
b) Đã đăng ký hành nghề, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 36 của Luật này;
c) Đáp ứng yêu cầu về sử dụng ngôn ngữ trong khám bệnh, chữa bệnh quy định tại Điều 21 của Luật này;
d) Có đủ sức khỏe để hành nghề theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế;
đ) Không thuộc trường hợp quy định tại Điều 20 của Luật này.
2.Cá nhân được khám bệnh, chữa bệnh mà không cần đáp ứng điều kiện quy định tại các điểm a, b và c khoản 1 Điều này trong các trường hợp sau đây:
a) Học viên, sinh viên, học sinh đang học tại cơ sở đào tạo thuộc khối ngành sức khỏe, người đang trong thời gian thực hành khám bệnh, chữa bệnh để cấp giấy phép hành nghề, người đang trong thời gian chờ cấp giấy phép hành nghề và chỉ được khám bệnh, chữa bệnh dưới sự giám sát của người hành nghề;
b) Nhân viên y tế thôn, bản, cô đỡ thôn, bản hoặc nhân viên y tế làm việc tại y tế cơ quan, đơn vị, tổ chức mà không thành lập cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chỉ được khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi hoạt động và sau khi đã hoàn thành chương trình đào tạo theo nội dung chuyên môn, nghiệp vụ do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định;
c) Đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 115 của Luật này;
d) Các đối tượng khác tham gia vào quá trình khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của Chính phủ.
3. Người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài đã có giấy phép hành nghề do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền của nước ngoài cấp được khám bệnh, chữa bệnh nhân đạo theo đợt, hợp tác đào tạo về y khoa có thực hành khám bệnh, chữa bệnh hoặc chuyển giao kỹ thuật chuyên môn trong khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của Luật này mà không cần đáp ứng điều kiện quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều này.
4. Người tham gia cấp cứu tại cộng đồng mà không phải là cấp cứu viên ngoại viện thì không phải đáp ứng các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều này.”
Như vậy: Để được trực tiếp khám bệnh, chữa bệnh tại Việt Nam, bác sĩ nước ngoài về nguyên tắc phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện tại khoản 1 Điều 19 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, gồm: có giấy phép hành nghề còn hiệu lực, đã đăng ký hành nghề, đáp ứng yêu cầu về ngôn ngữ sử dụng trong khám bệnh, chữa bệnh, có đủ sức khỏe để hành nghề và không thuộc trường hợp bị cấm hành nghề theo Điều 20 của Luật.
Tuy nhiên, cần lưu ý khoản 3 Điều 19 quy định một trường hợp đặc thù đối với người nước ngoài đã có giấy phép hành nghề do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền của nước ngoài cấp. Theo đó, họ có thể tham gia khám bệnh, chữa bệnh nhân đạo theo đợt, hợp tác đào tạo về y khoa có thực hành khám bệnh, chữa bệnh hoặc chuyển giao kỹ thuật chuyên môn theo quy định của Luật mà không phải đáp ứng điều kiện về giấy phép hành nghề và đăng ký hành nghề tại điểm a, điểm b khoản 1 Điều 19. Quy định này không đồng nghĩa với việc mọi bác sĩ nước ngoài có giấy phép hành nghề của nước ngoài đều được tự do hành nghề thường xuyên tại Việt Nam.
Do đó, đối với trường hợp phòng khám tuyển dụng hoặc thuê bác sĩ nước ngoài để thường xuyên trực tiếp khám bệnh, chữa bệnh tại phòng khám, cần phân biệt với trường hợp hợp tác, đào tạo, chuyển giao kỹ thuật hoặc khám chữa bệnh nhân đạo theo khoản 3 Điều 19. Đối với trường hợp hành nghề thường xuyên tại phòng khám, cần tiếp tục kiểm tra các quy định về cấp hoặc thừa nhận giấy phép hành nghề, điều kiện ngôn ngữ và đăng ký hành nghề trước khi bố trí bác sĩ thực hiện khám bệnh, chữa bệnh.
2. Yêu cầu về sử dụng tiếng Việt đối với Bác sĩ nước ngoài
Về ngôn ngữ, Điều 21 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 quy định tiếng Việt là ngôn ngữ sử dụng trong khám bệnh, chữa bệnh; đồng thời pháp luật quy định các trường hợp người hành nghề nước ngoài được sử dụng ngôn ngữ khác tiếng Việt và yêu cầu phải có người phiên dịch đáp ứng điều kiện theo quy định. Cụ thể:
“2. Người hành nghề là người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài (sau đây gọi là người hành nghề nước ngoài) được sử dụng ngôn ngữ khác tiếng Việt để khám bệnh, chữa bệnh cho người bệnh thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Người bệnh có cùng ngôn ngữ mẹ đẻ với người hành nghề; người bệnh có khả năng sử dụng chung ngôn ngữ mà người hành nghề đã đăng ký;
b) Người bệnh là người nước ngoài và không thuộc trường hợp quy định tại điểm a khoản này;
c) Khám bệnh, chữa bệnh nhân đạo theo đợt; chuyển giao kỹ thuật chuyên môn về khám bệnh, chữa bệnh theo thỏa thuận hợp tác giữa cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Việt Nam với cơ sở y tế của nước ngoài.
3. Việc sử dụng ngôn ngữ trong các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này được thực hiện như sau:
a) Trường hợp khám bệnh, chữa bệnh theo quy định tại điểm b và điểm c khoản 2 Điều này phải có người phiên dịch;
b) Việc ghi thông tin về khám bệnh, chữa bệnh được thực hiện bằng ngôn ngữ đã đăng ký của người hành nghề nước ngoài đồng thời phải được dịch sang tiếng Việt.”
Bên cạnh đó, theo Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định về tiêu chuẩn của người phiên dịch cho người hành nghề nước ngoài như sau:
“1. Tiêu chuẩn của người phiên dịch cho người hành nghề nước ngoài khi khám bệnh, chữa bệnh cho người bệnh không có cùng ngôn ngữ mẹ đẻ với người hành nghề hoặc người bệnh không có khả năng sử dụng chung ngôn ngữ mà người hành nghề đã đăng ký: có khả năng sử dụng ngôn ngữ phù hợp với ngôn ngữ mà người hành nghề và người bệnh sử dụng.
2. Tiêu chuẩn của người phiên dịch cho người hành nghề nước ngoài vào Việt Nam để khám bệnh, chữa bệnh nhân đạo theo đợt, chuyển giao kỹ thuật chuyên môn về khám bệnh, chữa bệnh theo thỏa thuận hợp tác giữa cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Việt Nam với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của nước ngoài:
a) Có khả năng sử dụng ngôn ngữ phù hợp với ngôn ngữ mà người hành nghề nước ngoài sử dụng;
b) Có giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh.
Việc chỉ định điều trị, kê đơn thuốc phải ghi bằng tiếng Việt. Trường hợp người hành nghề là người nước ngoài thì việc chỉ định điều trị, kê đơn thuốc phải ghi bằng ngôn ngữ mà người hành nghề đăng ký sử dụng khi khám bệnh, chữa bệnh và phải được dịch sang tiếng Việt, có chữ ký của người phiên dịch trên đơn thuốc.”
Như vậy:
Bác sĩ nước ngoài có thể sử dụng ngôn ngữ khác tiếng Việt trong các trường hợp được khoản 2 Điều 21 Luật Khám bệnh, chữa bệnh cho phép. Khi thuộc trường hợp phải sử dụng phiên dịch, người phiên dịch phải đáp ứng tiêu chuẩn tại Điều 39 Nghị định 96/2023/NĐ-CP.
Đồng thời, thông tin khám bệnh, chữa bệnh, chỉ định điều trị và kê đơn thuốc phải được dịch sang tiếng Việt theo quy định. Vì vậy, phòng khám cần kiểm tra đồng thời ngôn ngữ sử dụng, trường hợp có phải bố trí phiên dịch và việc ghi chép hồ sơ bằng tiếng Việt trước khi bố trí bác sĩ nước ngoài khám bệnh, chữa bệnh.
3. Thừa nhận Giấy phép hành nghề do nước ngoài cấp
Trường hợp bác sĩ nước ngoài đã được cấp giấy phép hành nghề bởi cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài thì cần thực hiện thủ tục thừa nhận giấy phép hành nghề nước ngoài theo Điều 29 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 và Điều 37 Nghị định 96/2023/NĐ-CP.
Theo Điều 29, giấy phép hành nghề do nước ngoài cấp có thể được Việt Nam xem xét thừa nhận nếu thuộc trường hợp được thừa nhận theo điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc được cấp bởi cơ quan, tổ chức có thẩm quyền của nước ngoài mà cơ quan, tổ chức đó đáp ứng điều kiện được Bộ Y tế đánh giá để thừa nhận theo quy định.
Điều 37 Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định về hồ sơ và thủ tục thừa nhận giấy phép hành nghề do nước ngoài cấp. Theo đó, hồ sơ về cơ bản phải có văn bản đề nghị và bản sao hợp lệ giấy phép hành nghề nước ngoài còn hiệu lực; cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét điều kiện thừa nhận theo quy định. Trường hợp cơ quan, tổ chức nước ngoài cấp giấy phép chưa được đánh giá theo quy định thì còn có bước đánh giá trước khi xem xét thừa nhận giấy phép cụ thể.
4. Giấy phép lao động cho bác sĩ nước ngoài
Bên cạnh điều kiện về giấy phép hành nghề, phòng khám cần xác định bác sĩ nước ngoài có thuộc diện phải có giấy phép lao động hay thuộc trường hợp không phải cấp giấy phép lao động theo Nghị định 219/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 07/8/2025.
Theo khoản 1 Điều 2 Nghị định 219/2025/NĐ-CP, người lao động nước ngoài là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam theo các hình thức như: thực hiện hợp đồng lao động; thực hiện hợp đồng, thỏa thuận về kinh tế, xã hội; nhà cung cấp dịch vụ theo hợp đồng; tham gia dự án, gói thầu; hoặc các hình thức khác được quy định tại khoản này. Do đó, phòng khám trước hết phải xác định bác sĩ nước ngoài đang làm việc theo hình thức nào để xác định nghĩa vụ về giấy phép lao động.
Trường hợp bác sĩ thuộc diện phải có giấy phép lao động, hồ sơ cấp giấy phép được thực hiện theo Điều 18 Nghị định 219/2025/NĐ-CP, trong đó gồm văn bản của người sử dụng lao động đề nghị cấp giấy phép lao động, giấy khám sức khỏe, hộ chiếu còn thời hạn, phiếu lý lịch tư pháp hoặc văn bản xác nhận không thuộc trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự và các giấy tờ chứng minh vị trí công việc theo quy định. Đối với trường hợp bác sĩ được xác định là chuyên gia, giấy tờ chứng minh được thực hiện theo khoản 3 Điều 19 Nghị định 219/2025/NĐ-CP.
Ngược lại, nếu bác sĩ thuộc một trong các trường hợp không thuộc diện cấp giấy phép lao động theo pháp luật lao động thì phòng khám phải kiểm tra quy định tương ứng và thực hiện thủ tục cấp Giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động nếu thuộc trường hợp phải xác nhận. Theo khoản 1 Điều 9 Nghị định 219/2025/NĐ-CP, hồ sơ phải được nộp trong thời hạn từ 60 ngày đến không ít hơn 10 ngày trước ngày dự kiến làm việc; thời hạn của giấy xác nhận được quy định tại Điều 10, tối đa 02 năm.
5. Kết luận
Việc phòng khám sử dụng bác sĩ nước ngoài cần lưu ý kiểm tra các điều kiện hành nghề của bác sĩ gồm: điều kiện về hành nghề khám bệnh, chữa bệnh theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 và Nghị định 96/2023/NĐ-CP; và điều kiện về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam theo Nghị định 219/2025/NĐ-CP. Trong đó, phòng khám cần đặc biệt lưu ý phải đáp ứng các quy định về thừa nhận giấy phép nước ngoài, điều kiện ngôn ngữ/phiên dịch, giấy phép lao động hoặc xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động.
KHUYẾN NGHỊ CỦA LUẬT 3S:
[1] Đây là Bài viết khái quát chung về vấn đề pháp lý mà quý Khách hàng, độc giả của Luật 3S đang quan tâm, không phải ý kiến pháp lý nhằm giải quyết trực tiếp các vấn đề pháp lý của từng Khách hàng. Do đó, bài viết này không xác lập quan hệ Khách hàng – Luật sư, và không hình thành các nghĩa vụ pháp lý của chúng tôi với quý Khách hàng.
[2] Nội dung bài viết được xây dựng dựa trên cơ sở pháp lý là các quy định pháp luật có hiệu lực ngay tại thời điểm công bố thông tin, đồng thời bài viết có thể sử dụng những kiến thức hoặc ý kiến của các chuyên gia được trích dẫn từ nguồn đáng tin cậy (nếu có). Tuy nhiên, lưu ý về hiệu lực văn bản pháp luật được trích dẫn trong bài viết có thể đã thay đổi hoặc hết hiệu lực tại thời điểm hiện tại mà mọi người đọc được bài viết này. Do đó, cần kiểm tra tính hiệu lực của văn bản pháp luật trước khi áp dụng để giải quyết các vấn đề pháp lý của mình hoặc liên hệ Luật 3S để được tư vấn giải đáp.
[3] Để được Luật sư, chuyên gia tại Luật 3S hỗ trợ tư vấn chi tiết, chuyên sâu, giải quyết cho từng trường hợp vướng mắc pháp lý cụ thể, quý Khách hàng vui lòng liên hệ Luật 3S theo thông tin sau: Hotline: 0363.38.34.38 (Zalo/Viber/Call/SMS) hoặc Email: info.luat3s@gmail.com
[4] Dịch vụ pháp lý tại Luật 3S:
Tư vấn Luật | Dịch vụ pháp lý | Luật sư Riêng | Luật sư Gia đình | Luật sư Doanh nghiệp | Tranh tụng | Thành lập Công ty | Giấy phép kinh doanh | Kế toán Thuế – Kiểm toán | Bảo hiểm | Hợp đồng | Phòng pháp chế, nhân sự thuê ngoài | Đầu tư | Tài chính | Dịch vụ pháp lý khác …
